Już 11 września początek końca WIBOR – Opinia Rzecznika Generalnego w TSUE.

utworzone przez | wrz 4, 2025

Już 11 września 2025 r., o godz. 9:30 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozna opinię Rzecznik Generalnej Laila Medina w sprawie C-471/24.

Prezentację członków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej znajdziesz tutaj: 👉 Członkowie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – CURIA

To pierwsza polska sprawa dotycząca kredytów złotowych opartych na wskaźniku WIBOR.

Polskie sądy nie czekając na TSUE już wydają przełomowe wyroki

Choć wyroku TSUE jeszcze nie ma, w polskich sądach pojawia się coraz więcej korzystnych dla kredytobiorców orzeczeń. I to nie tylko dla konsumentów, ale nawet przedsiębiorców.

  • Suwałki (I C 217/24 i I C 332/24) – sąd wyeliminował z umów oprocentowanie zmienne, a w jednej sprawie uznał umowę kredytową za nieważną w całości.
  • Grodzisk Mazowiecki (I C 529/24) – sąd zastosował sankcję kredytu darmowego, uznając, że bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych o WIBOR-ze.
  • Warszawa (XXIII Ga 763/24) – sąd zakwestionował klauzule oprocentowania w umowie pożyczki dla przedsiębiorcy, wskazując na nietransparentność WIBOR-u.

To pokazuje, że linia orzecznicza zaczyna się kształtować, a sądy nie boją się badać umów z WIBOR-em nawet przed decyzją TSUE.

Polskie sądy już wydały już prawomocne zabezpieczenia

Uzyskanie zabepieczenia skutkuje tym, że kredytobiorca w czasie procesu sądowego nie płaci rat kredytu albo płaci raty znacznie niższe pozbawione wskażnika WIBOR.

Przykładowe korzystne dla konsumentów postanowienia o zabezpieczeniu:

  • postanowienie Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 20 października 2023 roku, sygn. akt I C 1763/22;
  • postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 3 października 2023 roku, sygn. akt I C 3033/23;
  • postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 26 lipca 2024 roku, sygn. akt VI Cz 500/23;
  • postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 grudnia 2024 roku, sygn. akt I C 1771/24;
  • postanowienie Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 24 września 2024 roku, sygn. akt I C 765/24;
  • postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 28 sierpnia 2024 roku, sygn. akt IX C 555/24.

Fragment uzasadnienia prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2024 roku, sygn. akt VI ACz 1125/23:

„Pozwany nie wykazał faktu związania powódki treścią wzorca, mającego stanowić integralną część zawartej przez strony umowy, w ramach którego określono sposób ustalania jednego z czynników (stopy referencyjnej WIBOR), od którego uzależniona była wysokość zmiennego oprocentowania kredytu tj. wskazanego w umowie regulaminu. To na pozwanym spoczywał zaś obowiązek wykazania związania powódki treścią wzorca, a więc doręczenia jej rzeczonego regulaminu przed zawarciem umowy. Brak wykazania tego rodzaju okoliczności winien zaś skutkować uznaniem braku związania powódki umową – w zakresie objętym treścią wzorca – mającego podlegać doręczeniu (art. 384 § 1 k.p.c.).”

Geneza WIBOR?

Historycznie WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to narzędzie mające odzwierciedlać koszt pieniądza na rynku międzybankowym – służył jako wskaźnik oprocentowania pożyczek udzielanych sobie nawzajem przez banki, wykorzystywany m.in. do ustalania oprocentowania kredytów dla klientów. Ponadto odgrywa on istotną rolę w zakresie alokacji krótkoterminowego kapitału, przekazywaniu sygnałów polityki pieniężnej oraz w procesie kształtowania rynkowej wyceny pieniądza (Szpunar, 2003; Gradoń, 2013).

W latach 90. oraz na początku XXI wieku taka funkcja miała solidne uzasadnienie. Polska była wówczas gospodarką w okresie transformacji, a banki często zmagały się z niedoborem płynności, co powodowało realne zapotrzebowanie na pożyczki międzybankowe. Wskaźnik WIBOR powstał dla banków z inicjatywy banków w celu kształtowania rynkowej wyceny pieniądza.

Do 2008 r. WIBOR – przedstawiał rzeczywisty koszt pozyskania pieniądza na rynku międzybankowych lokat niezabezpieczonych – pożyczek międzybankowych. Od 2008 r. WIBOR przestał przedstawiać koszt pozyskania pieniądza na rynku międzybankowych lokat niezabezpieczonych.

Źródło:

  • Narodowy Bank Polski. Raport o stabilności systemu finansowego: Czerwiec 2008. NBP, 2008, https://www.nbp.pl/publikacje/systemfinansowy/stabilnosc200806.pdf.
  • Komisja Nadzoru Finansowego. Raport o sytuacji banków w 2008 r. KNF, 2009, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Raport_o_sytuacji_bankow_2008_22063.pdf.
  • „Reforma WIBOR-u nieunikniona.” Obserwator Finansowy, 6 listopada 2012, https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/rynki-finansowe/reforma-wibor-u-nieunikniona/.
  • Gradoń, W. (2013). Współczesne finanse. Warszawa: CeDeWu.
  • Narodowy Bank Polski. (2008). Raport o stabilności systemu finansowego. Warszawa: NBP.
  • Narodowy Bank Polski. (2010). Polityka stabilności finansowej. Warszawa: NBP.
  • Szpunar, P. (2003). Rynek pieniężny. W: J. Węcławski (red.), System finansowy w Polsce (s. 198)

WIBOR stał się dodatkowym obok marży źródłem dochodu. Banki nie mają żadnego interesu w tym, aby wskaźnik WIBOR był na niskim poziomie, wręcz przeciwnie zainteresowane są generowaniem zysku kosztem kredytobiorców.

O co pyta TSUE sąd w Częstochowie?

Sprawa C-471/24 dotyczy kredytu złotowego w PKO BP. Sąd Okręgowy w Częstochowie skierował cztery pytania do TSUE. W skrócie:

  1. Czy sądy mogą badać klauzule oparte na WIBOR-ze pod kątem abuzywności (Dyrektywa 93/13)?
  2. Czy brak pełnej informacji o sposobie ustalania wskaźnika narusza zasadę dobrej wiary i równowagi stron?
  3. Czy banki powinny jasno informować konsumentów o ryzyku zmiennej stopy procentowej?
  4. Co z umową, jeśli WIBOR zostanie uznany za klauzulę niedozwoloną – czy może trwać dalej z oprocentowaniem równym samej marży banku?

Bardziej szczegółowe informacje znadziesz tutaj: WIBOR w TSUE: Czy będzie kolejna fala pozwów dotyczących kredytów hipotecznych?

Odpowiedzi na te pytania otworzą kredytobiorcom drogę do masowych pozwów – analogicznie jak w sprawach frankowych.

Co może zmienić się po 11 września? Jakie znaczenie ma Opinia Rzecznika Generalnego?

Zastanawiasz się co możesz zyskać jeśli Rzecznik Generalny, a następnie TSUE potwierdzi, że umowy kredytu z WIBOR są wadliwe?

Sprawdź co możesz zyskać jeśli sąd usunie z umowy kredytu WIBOR: Część II: Proces z bankiem – usunięcie WIBOR-u

Sprawdź co możesz zyskać jeśli jeśli sąd unieważni umowę kredytu złotówkowego? Część II: Proces z bankiem – usunięcie WIBOR-u

Podsumowanie

Sprawa C-471/24 to być może najważniejszy proces dotyczący kredytów w Polsce od czasów frankowych. Już 11 września poznamy opinię Rzecznika Generalnego TSUE, a kilka miesięcy później – wyrok, który na zawsze zmieni rynek kredytów złotowych.

Jedno jest pewne – WIBOR znalazł się w centrum sądowego i społecznego sporu, a kolejne wyroki pokazują, że kredytobiorcy w tej walce mogą osiągnąć sukces.